Met hun reizen en veroveringen hebben Normandische ridders, monniken en bouwmeesters een sterke invloed gehad op de ontwikkelingen in het middeleeuwse Europa. De sporen van deze gedeelde geschiedenis zijn nog altijd zichtbaar in Normandië en ver daarbuiten: van Hastings tot de paleizen van Sicilië.
Willem de Veroveraar verandert de geschiedenis
1066: de verovering van Engeland
Willem wordt rond 1027 geboren in Falaise. Als bastaardzoon van hertog Robert de Schitterende erft hij na de dood van zijn vader het hertogdom Normandië. Zijn positie is echter allesbehalve vanzelfsprekend. Verschillende Normandische baronnen verzetten zich tegen zijn gezag. Willem moet hard vechten om zijn macht te behouden en uit te breiden. Na verschillende overwinningen, waaronder de Slag bij Val-ès-Dunes, groeit hij uit tot de machtigste hertog van het koninkrijk. Maar daar blijft het niet bij. Willem richt zijn blik op Engeland. Op 14 oktober 1066 verslaat hij de Saksische koning Harold tijdens de Slag bij Hastings. In de weken daarna vallen Dover, Canterbury en Winchester in Normandische handen. Ook Londen wordt omsingeld en geeft zich uiteindelijk zonder slag of stoot over. Enkele maanden later wordt hij in Westminster tot koning van Engeland gekroond.
De Normandische verovering verandert Engeland ingrijpend. Het Frans werd de taal van het hof en het bestuur en bleef dat bijna drie eeuwen lang. Daardoor zijn veel Franse woorden nog altijd terug te vinden in het Engels. Ook het bestuur, de kerk en het feodale stelsel worden hervormd. Willem laat bovendien het hele koninkrijk en zijn inwoners registreren.
De Normandische bouwstijl
Onder Willem en zijn opvolgers verrijzen overal kastelen, kerken en abdijen. De Normandische romaanse bouwstijl herken je aan brede kerkschepen, vierkante torens en halfronde bogen. De Tower of London en de kathedralen van Durham en Winchester zijn bekende voorbeelden. Ook in Normandië zijn deze kenmerken nog goed te zien, onder meer in Caen en Bayeux.
Ontdek de geschiedenis van Willem de Veroveraar
- Château Guillaume-le-Conquérant in Falaise: een mooi startpunt om de middeleeuwse geschiedenis van Normandië en het levensverhaal van Willem de Veroveraar te ontdekken. Dankzij de interactieve rondleiding komt de geschiedenis hier echt tot leven.
- Château de Caen: een van de grootste middeleeuwse vestingen van Europa, gebouwd in opdracht van Willem. In het kasteel vind je ook het Musée de Normandie.
- Abbaye aux Hommes in Caen: door Willem gesticht en hij is hier ook begraven. Een prachtig voorbeeld van de Normandische romaanse bouwkunst.
- Abbaye aux Dames in Caen: gesticht door Mathilde van Vlaanderen, de vrouw van Willem de Veroveraar.
- Cathédrale Notre-Dame en La Tapisserie de Bayeux: bewonder de kathedraal en het beroemde Tapijt van Bayeux, dat het verhaal van de Normandische verovering van Engeland vertelt. Het nieuwe museum opent naar verwachting in 2027.
De Hautevilles: van Normandië naar Sicilië
Vanaf het begin van de 11e eeuw trekken Normandische ridders naar Zuid-Italië. Onder hen zijn de zonen van Tancred van Hauteville, een kleine edelman uit de Cotentin. Minstens acht van zijn zonen trekken naar het zuiden van Italië. Willem met de IJzeren Arm, Robert Guiscard (de Slimme) en Roger de Grote Graaf groeien uit tot belangrijke leiders. In enkele decennia groeit de familie Hauteville uit tot een van de belangrijkste machthebbers in Zuid-Italië. Ze spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van het koninkrijk Sicilië. De verovering van Palermo in januari 1072 is een belangrijk moment. In 1130 wordt Roger II tot koning van Sicilië gekroond. Hij regeert over een koninkrijk waar verschillende culturen en tradities samenkomen.
Een Normandisch koninkrijk vol culturen
Vandaag de dag zijn de sporen van de Normandiërs op Sicilië nog goed te zien. In Palermo staan de kathedraal, het paleis van de Normandiërs en de Palatijnse kapel op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Ook de kathedraal van Cefalù, gebouwd in opdracht van Roger II, herinnert aan de Normandische aanwezigheid.
Roger II brengt het koninkrijk Sicilië tot zijn hoogtepunt. Hij bestuurt een rijk waar drie talen worden gesproken en verschillende culturen samenkomen. Onder het bewind van Willem I en Willem II, spelen de Normandiërs van Sicilië een belangrijke rol bij het vertalen van Griekse wetenschappelijke, poëtische en filosofische werken. Ook het werk van Arabische wetenschappers uit die tijd wordt verzameld en vertaald. Een bekend voorbeeld is de geograaf Al-Idrisi, die in 1138 naar Sicilië komt.
Meer over de familie Hauteville
- Musée Tancrède in Hauteville-la-Guichard: ontdek het verhaal van de familie Hauteville en hun reis naar Zuid-Italië.
- Château de Pirou: bewonder het 58 meter lange borduurwerk van Pirou, dat het verhaal van de verovering van Zuid-Italië en Sicilië vertelt.
Hendrik II Plantagenêt en het machtige Anglo-Normandische rijk
In de 12e eeuw breidt de Normandische invloed zich verder uit. Hendrik II Plantagenêt, kleinzoon van Willem de Veroveraar, is graaf van Anjou en Maine, hertog van Normandië en Aquitanië én koning van Engeland. Zijn rijk strekt zich uit over grote delen van West-Europa. Rouen is een van de belangrijkste steden binnen dit uitgestrekte rijk.
De verovering van Ierland (1170-1175)
In 1170 trekken Anglo-Normandische edelen naar Ierland. Onder leiding van Richard de Clare, beter bekend als Strongbow, veroveren zij Dublin. Hendrik II grijpt vervolgens zelf in om zijn invloed veilig te stellen. Het Verdrag van Windsor uit 1175 bevestigt de Anglo-Normandische macht in een groot deel van Ierland.
De Plantagenêts in Normandië
- De Plantagenêts waren verantwoordelijk voor de bouw en herbouw van talrijke kathedralen aan het einde van de 12e eeuw, onder meer in Lisieux, Bayeux, Rouen en Sées. De gotische bouwstijl verdrong daarbij al snel de romaanse bouwstijl.
-
Richard Leeuwenhart, de zoon van Hendrik II Plantagenêt, laat tussen 1196 en 1198 Château Gaillard bouwen. Het imposante kasteel moest de Seine en de toegang tot de rivier beschermen.
Ontdek de Normandische erfenis
Van Rouen tot Palermo en van Dublin tot Canterbury: de Normandiërs lieten overal hun sporen na. Het waren geduchte veroveraars, maar hun invloed is ook terug te zien in de bouwkunst, hun manier van besturen en hun grote belangstelling voor kunst en wetenschap, wat voor die tijd bijzonder was. Wie door Normandië reist, ontdekt overal herinneringen aan deze periode. Onderweg kom je historische plekken tegen die nog altijd veel te vertellen hebben.
MILLENIUM 2027: het Europese Jaar van de Normandiërs
In 2027 staat Normandië volop in de schijnwerpers tijdens MILLENIUM – 2027, het Europese Jaar van de Normandiërs. In onze regio en op allerlei plekken in Europa vinden tal van evenementen plaats. Een mooie kans om de geschiedenis en het middeleeuwse erfgoed van Normandië te ontdekken.
Op het programma staan onder meer grote exposities, een bijzondere virtual experience, hedendaagse kunst en een indrukwekkende verzameling Vikingboten. Ook zijn er digitale projecties en een bijzondere speurtocht.
MILLENIUM is veel meer dan een jaar vol evenementen. Het is een uitnodiging om een gedeelde geschiedenis (opnieuw) te ontdekken. Een geschiedenis die in de 9e eeuw langs de oevers van de Seine begon en Normandië blijvend verbond met Engeland, Ierland, Sicilië, Scandinavië en de Kanaaleilanden.
Ontdek deze levende geschiedenis en ontmoet de mensen die deze verhalen doorgeven.