Als je in Normandië op ontdekkingstocht gaat naar de middeleeuwen, duik je in een rijk en fascinerend tijdperk van zo’n 500 jaar. Een tijd met invasies, oorlogen en grote namen zoals Rollo, Willem de Veroveraar, Richard Leeuwenhart en Jeanne d’Arc… In het Normandië van de middeleeuwen staan die vier helden centraal.
01
In het spoor van Rollo
Het begon allemaal in 911 met het Verdrag van Saint-Clair-sur-Epte: de geboorte van het hertogdom Normandië was een feit. Vlak daarvoor had koning Karel de Eenvoudige een vredesakkoord gesloten. Hij stond een deel van zijn koninkrijk Neustrië af aan Rollo, de hoofdman van de Vikingen.
02
In het spoor van Willem de Veroveraar
De nazaten van Rollo, hoofdman van de Vikingen, bleven echte landveroveraars. Vooral zijn achterachterachterkleinkind Willem de Veroveraar wist de macht van Normandië flink uit te breiden: hij veroverde het Engelse koninkrijk.
03
In het spoor van Richard Leeuwenhart
Richard Leeuwenhart is de zoon van Hendrik II van Engeland en Eleonora van Aquitanië, en het achterachterkleinkind van Willem de Veroveraar. In 1189 is hij tegelijk koning van Engeland, hertog van Normandië en graaf van Poitiers, Maine en Anjou. Dat maakt hem tot de aartsrivaal van de koning van Frankrijk, Filips Augustus.
04
In het spoor van Jeanne d’Arc
Tijdens de Honderdjarige Oorlog (1337-1453) maakte een vrouw zich onsterfelijk. Ze drukte een onuitwisbaar stempel op de geschiedenis van Normandië en Frankrijk.
Andere grote namen om te onthouden
Mathilde van Vlaanderen (ca. 1031–1083)
Mathilde, de dochter van de graaf van Vlaanderen en de vrouw van Willem de Veroveraar. Ze was minstens zo machtig als haar man. Toen hij in 1066 Engeland ging veroveren, liet hij het bestuur van Normandië volledig aan haar over. Mathilde bleek een ijzersterke leider te zijn die beslissingen nam, de staatkas beheerde en grote bouwprojecten startte. Zo stichtte ze de indrukwekkende Abbaye aux Dames in Caen. Geheel volgens haar eigen wens werd ze daar na haar dood in 1083 begraven.
De Hautevilles: een Normandische familie verovert Zuid-Italië
Het Franse plaatsje Hauteville-la-Guichard was de thuisbasis van ene Tancred van Hauteville, een kleine edelman met een praktisch probleem: wel heel veel zonen, maar erg weinig land. Vanaf de jaren 1030 trokken zijn zonen daarom naar het zuiden van Italië. Ze begonnen er als soldaten, maar grepen al snel zelf de macht.
Een van die zonen, Robert, werd zelfs hertog over een groot deel van Zuid-Italië. Zijn broer Roger veroverde na dertig jaar vechten ook het eiland Sicilië. Roger’s zoon werd daar later koning en maakte van Sicilië een van de rijkste en meest bijzondere plekken van Europa.
Hendrik II Plantagenêt (1133–1189)
Hendrik II was een achterkleinkind van Willem de Veroveraar. Hij verzamelde in korte tijd een gigantisch gebied bij elkaar: eerst werd hij hertog van Normandië, daarna koning van Engeland, en door te trouwen met de machtige Eleanor van Aquitanië kreeg hij ook nog eens het gebied ten zuiden van de Loire in handen. Zijn rijk strekte zich uit van Ierland tot aan de Spaanse grens. Stilzitten kon hij niet: hij was zijn hele leven onderweg om over zijn reusachtige rijk te regeren.